محمد طالب آملی سال 994 هجری قمری در آمل زاده شد. طالب از شاعران بزرگ پارسی‌گوی سده یازدهم قمری است. او در زمان حکومت صفویان ایران و گورکانیان هند می‌زیست.

این شاعر ابتدا در شعر «آشوب» تخلص می‌کرد ولی بعداً تخلصش را به «طالب» تغییر داد. طالب در ریاضیات، نجوم، حکمت و عرفان دستی قوی داشته و یکی از تواناترین شاعران سبک هندی است.
طالب آملی پس از شاعرانی چون فردوسی و خیام، سومین شاعر از نظر تعداد ابیات شعری در میان شاعران ایرانی لقب گرفته است. طالب آملی در ایران کمتر از شاعران بزرگ دیگر مورد توجه قرار گرفته است و خود نیز در زمان حیات در غربت به سر می‌برد و از این رو او را شاعری مظلوم و غم دیده می‌نامند.

پدر وی صاحب املاک و اموال فراوانی بود و از نظر مادی در جایگاه بالایی قرار داشت. طالب آملی در طول چهار سال تحصیل در مکتب علاوه بر حفظ قرآن، علوم متداول آن زمان مانند سیاق و هندسه، فقه، هیات، عروض، ادبیات عرب، شعر و حکمت را نیز فراگرفت. او همچنین استادی مسلم در نوشتن انواع خطوط ایرانی شد و در خوشنویسی تبحّر داشت. این هنرمند توانا بعد از اینکه تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش به پایان رساند به اصفهان و بعد به دربار شاه عباس اول صفوی راه یافت. آملی علاوه بر حضور در دربار شاه صفوی به دربار جهانگیر پادشاه گورکانی در هندوستان رفت و از وی لقب ملک الشعرایی گرفت. در واقع طالب مانند دیگر شاعران دوره صفویه راه هندوستان را که محل نشو و نمای هنرمندان بود، پیش گرفت.

این شاعر پرکار ابتدا در شعر «آشوب» تخلص می‌کرد اما پس از مدتی تخلصش را به «طالب» تغییر داد. وی پس از شاعرانی چون فردوسی و خیام، سومین شاعر از نظر تعداد ابیات شعری در میان شاعران ایرانی لقب گرفته است. دیوان شعری از وی برجای مانده است، مجموعه اشعار طالب شامل ۲۲ هزار و ۹۹۸ بیت شعر در قالب‌های قصیده، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند، مثنوی، قطعه، غزل، رباعی و مفردات است. با مطالعه، تحلیل و بررسی غزلیات طالب می‌توان دریافت که موضوع غم، ناامیدی و حسرت یکی از پر بسامدترین واژگان در غزل‌های وی به شمار می رود که علت آن را می‌توان در عوامل گوناگونی چون تفکر جریان ادبی رایج سبک هندی، مسایل اجتماعی و فردگرایی شدید شاعران این دوره، پدیده مهاجرت، انعکاس اندیشه غم و رنج‌های سه گانه در مکاتب فلسفی هند جستجو کرد.

طالب علاوه بر دیوان قصاید و غزلیات دارای منظومه ای به بحر متقارب موسوم به “جهانگیر نامه” است. همچنین کلیات اشعار طالب آملی تاکنون یک بار در ایران در قالب: کلیات ملک‌الشعراء طالب آملی به اهتمام و تصحیح و تحشیه محمد طاهری شهاب در ۱۳۴۶ خورشیدی منتشر شده‌است.

در خصوص زبان شعری وی باید گفت که او ادامه شیوه زبانی عرفی و ظهوری ترشیزی و در واقع در میان ۲ جریان عمده شعر عهد صفوی ـ سبک هندی شاخه هندوستانی و شاخه ایرانی است. باید خاطر نشان کرد که از میان شاعران سبک هندی، صائب تبریزی شاعر بزرگ نیز از او تأثیر بسیار گرفت.

مجموعه اشعار طالب به گفته محمد طاهری شهاب شامل 22988 بیت شعر در قالب‌های قصیده، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند، مثنوی، قطعه، غزل، رباعی و مفردات می‌شود. او یکی از شاعران تأثیرگذار و صاحب‌سبک زمان خود بود که به گفته خودش به روش تازه شعر می‌گفت. کلیات اشعار طالب آملی تاکنون یک بار در ایران در قالب: کلیات ملک‌الشعراء طالب آملی، به اهتمام و تصحیح و تحشیه محمد طاهری شهاب، تهران: انتشارات سنایی، 1346 منتشر شده‌است.

سال مرگ طالب احتمالاً 1036 هجری قمری بوده است. مرگ طالب در کشمیر یا لاهور و در اردیبهشت ماه اتفاق افتاده است. بعضی‌ها بر این نظر هستند طالب شاعر گرانسنگ خطه مازندران پس از آنکه ۸ سال بر قله رفیع ادبیات فارسی جلوه نمایی کرد در سال 1036 هجری قمری در حالی که 49 سال از عمرش می‌گذشت رخ در نقاب خاک کشید و پیکرش در شهر فتح پور سیکری نزدیک آگره در جوار مقبره اعتمادالدوله سرپرست و دوست گرامی طالب و صدراعظم معروف جهانگیر به خاک سپرده شد.